OĞUZLAR (TÜRKMENLER-TÜRKMAN)

                Oğuzlar, bugünkü Türkiye Türkleri, İran, Azerbaycan, Irak ve Türkmenistan Türklerinin atalarıdır. Tarihleri boyunca Gazneliler,Karahanlılar,Selçuklular ve Osmanlılar gibi büyük ve daha nice irili ufaklı devletler kurmuşlardır.

                 Oğuz adı'nın menşei hakkında birçok görüş ileri sürülmüştür. Gerçeğe en yakın olanı Macar bilgini J.Nemehh'in ortaya attığı Ok+Uz kelimelerinden müteşekkil ifadelerdir.(Ok=Oymak,Uz=Çokluk)

                 Türklerin en eski yurtları Sibiryada Baykal gölü ile Yenisey ve Angara ırmakları arasındaki bölge idi.Tarihi Türk yurdu ise Batı Moğolistan olup Steplere inen ilk türk boyu'da Hunlulardır.

                Tarihte ilk defa Türk adının telaffuz edildiği ve Bumin Kağanın kurduğu Göktürk devleti birçok Türk budunundan müteşekkildi.Bunlardan biriside Dokuz Oğuzlardı. VII.yy ın ikinci yarısı ile VIII. yy ın birinci yarısında Tula ırmağı boylarında yaşıyorlardı. Dokuz Oğuzların akibeti meçhuldür. Konumuz olan Oğuzlarla bir ilgisi bulunmamaktadır.Bumin Kağan kardeşi İstemiyi On beyi ve boylarıyla birlikte batıda bulunan Eftalitler ve Juan Juan ların üzerine gönderdi.İstemi Han buraları ele geçirerek Batı Göktürk devletini kurdu.

                  İstemi han'la gelen On boy (On ok) iki ana kola ayrılmıştır.Ne yazıkki bu kolların sadece Çincesi ni biliyoruz. (Tu-lu) ve (Nu-şe_pi) Her kolda eşit sayıda boy vardı.Tu-lu lar sol kolu meydana getiriyorlar ve ısığ gölünün kuzey ve doğusunda yaşıyorlardı ,Nu-şe-pi ler ise sağ kolu meydana getiriyorlar ve onlarda ısığ gölünün batısında Çu ve Talas ırmaklarının arasında yaşıyorlardı.Çin Kaynaklarına göre bu on boyun çince adları şunlardır.

 

B.Reşided-Din'e göre Oğuz boylarının adları ise şöyledir.
 

                          Oğuzlar Seyhun ırmağı bögesinde X.yy dan sonra batıya doğru yayılmaya başlamışlar Oğuz-Yabgu,Gazneliler ve Karahanlılar gibi devletler kurmuşlardır.Bu arada ticari münasebetleri vasıtasıyla islamiyetle tanışmışlardır. Karahanlı devleti de, hükümdarı Salur Kağan vasıtasıyla İslamiyete giren ilk Türk devleti olmuştur.Bu tarihten sonra Oğuzlar; Türk-Manend,Türk-Man ismiyle anılmaya başlanmıştır.Bunun ne anlama geldiği hala tartışılan bu deyimin Farsca Türk'e benzer denildiği gibi Müslüman olmuş Türk de denilmektedir. Bazı Türk araştırmacılar ise Yerleşik düzene geçen Oğuz boylarını Türk, Göçebe olan Oğuz boylarınıda Türkmen olarak isimlendirmektedir.Türkmen deyimini Oğuzlar XIII. yy'a kadar benimsememişlerdir.

                           1035 yılında İranda Gazneli devletini yıkan Selçuklular 1071 yılındada Malazgirtte Bizanslıları yenerek Oğuz boylarına Anadolu kapılarını açmıştır. Akın akın Anadoluya, Kafkaslara, Suriyeye Mezopotamyaya ve Balkanlara giren göçebe Oğuz boyları yerleştikleri yerlere, Dağlara,göllere,Ovalara ve Nehirlere Türkçe isimler vererek ve şehirleride yaşam terzları ve kültürleri ile Türkleştirmişlerdir.Anadoluda Oğuz boylarının kurduğu bir sürü Beylik devletleri olmuştur.Bu beylikler yine bir Oğuz boyu olan Kayı boyunun beyi Osman beyin kurduğu ve dünyanın en büyük devletlerinden biri olan Osmanlı imparatorluğu ile son bulmuştur. Bu günkü Türkiye Cumhuriyetide bu Topraklarda(Anadoluda) kurulan son Oğuz devletidir.