BEKDİKLER                                    

                                  Bekdikler nerden gelmiştir?.Bekdik ismini nerden almıştır?.Bununla ilgili bir kaç varsayım mevcuttur.

          Savunulan görüş ;Oğuzların seyhun boylarından maveraün nehire inmeleri sonucu üç okların başında bulunan Dad beğ ünvanlı Hızır oğlu ishak oğlu Tuti (Dudu) beğ'den geldikleri.
(Tuti-beg= begtuti)(Tuti-Dudu=kuş,papağan)

          Bekdikler bir Türkmen(Oğuz) aşiretidir.Oğuzların Bayat boyuna bağlı olduğu sanılmaktadır. Bekdik-Begdik_Beğdik-Beğdiki-Bektuki-Bektuti diyede adlandırılan bekdiklerin Danişmendli cemaatından olduğu Cevdat Türkay tarafından belirtilmiştir


         Cevdet Türkay’ın Başbakanlık arşiv bilgilerine göre Osmanlı imparatorluğunda Oymak, Aşiret ve Cemaatlar adlı eserinde:

          "Beğdik(Beğdiki) cemaatı; Niğde, Aksaray, Meraş, Karaman,Bozok,Kırşehri sancakları, Danişmendlü kazası (Karahisar-ı Sahib sancağı),Gülnar kazası(İçel sancağı),Canik sancağı,Haleb,Rakka,Adana eyaletleri,Yeni İl
kazası(Sivas sancağı), Konya Ereğli kazası (Konya sancağı), Nevşehir kazası (Niğde sancağı)Eyübeli kazası(Aksaray sancağı).

Konar-Göçer Türkman Yörükanı Taifesinden olup DANİŞMENDLİ aşiretindendir.

          Karabeğdik,Karabeğdik türkmanı: Ereğli, Eski il ve Karapınar kazaları (Konya
sancağı),Meraş,Haleb,Karaman eyaletleri Türkman-Yörükan taifesinden
Karabeğdik cemaatı, an'asıl Meraş'da Mektubiye medresesi vakfı raeyası iken Ulukışla ile Karapınar
mabeyinde Horti hanına iskan olunmuşlardır.Derbentçi idiler.''(Bu vakfın Bektutiye diye de adlandırıldığı da görülmüştür.İ.K)

           Akkaş beğdiği,Akkaş bekdik:Aksaray sancağı, Nevşehir kazası Konar göçer Türkman taifesinden

           Kaman beğdik:Meraş eyaleti yörükan taifesinden
           Kaman beğdik cemaatı an'asıl Meraş'ta Mektubiye(Yanlış çeviri-doğrusu Bektukiye) medresesi vakfı iken Ulukışla ile Karapınar mabeyinde Hortihanına iskan olunmuşlardır.Derbentçi idiler.

           Yeni beğdik:Kırşehri ve Bozok sancakları.Yörükan taifesinden''

ibareleri yer almaktadır. Buda bekdiklerin 4 alt kolu olduğunu göstermektedir.



             Bekdiklerle ilgili Evliya Çelebinin seyahatnamesinde bir anekdot bulunmaktadır.Tur_u zita
dağında(Kudüs yakınlarında) ziyaret yerine gittiğinde bir mezar taşında gördüklerini nakletmiştir.Şöyleki;

''..........Yine burada Muid-zade Mehmet efendi Bektuti-zade gömülüdür.Atası Abdurrahman
Çelebinin ölümüne Kara çelebi Tarih demiştir.(Hayf Bektute-931) ve Atai çelebinin güftesi:

Biri kalkub didi ol dem tarih
Fevtine hayf ibni bektute(sene 983) ''

             Prof.Dr.Zeynep Korkmaz'ın Nevşehir yöresi ve ağızları isimli eserinde 5 Mart 1948 tarihli Niğde gazetesinde Bekdiklerin Anodoludaki yayılışı hakkında geniş bilgi verildiği dipnotu bulunmaktadır.

             Bekdikler Danişmendli olması sebebiyle Bozulus Türkmenlerindendir.Bozulus Türkmenleri ise
Akkoyunlu devletinin yıkılması sonucu arta kalan Türkmen grublarıdır.

             Osmanlılar Doğu ve Güneydoğu Anadolu’ya hakim olduktan sonra BozulusTürkmenlerini 1540’ta tahrire(yazıya geçirme-kaydetme) tabi tuttular.Erzurum, Muş, Bingöl yaylaları ile Urfa ve Berriye(Kuzey Suriye, Re’sul Ayn’ ın kuzeyi) kışlakları kendilerine yurt tayin edilmek üzere Bozulus adı altında idari yapı ve vergi düzenine dahil edildiler.

             Bozulus Türkmenleri; Akkoyunlu Türkmenlerinin bakiyeleri ve Dulkadir Türkmenlerine mensup bazı cemaatlerden oluşmaktadır.Dulkadir Türkmenleri Bozulus’a sonradan katılmışlardır.

              Bozulus Türkmenleri;Diyarbekir türkmenleri,Dulkadırlu Türkmen oymakları ve Halep Türkmen
oymakları diye 3 gruba ayrılır.Danişmendliler Diyarbekir Türkmenleri grubundadır.Birazda Danişmendliler hakkında bilgi verelim.

              Danişmendliler::Anadolu'da fetihlere memur edilen Gazi Ahmed Bey, Türkmenlere hocalık,
öğretmenlik yaptığı için "Danişmend" lakabı ile anılıyordu. Danişmend Gazi Ahmed Bey, Kızılırmak ve Yeşilırmak dolaylarını ele geçirmişti. Emir Danişmend'in Bizanslar ile bir savaşta ölen Battal Gazi (öl. 740)'nin neslinden geldiği söylendiği gibi, onun Anadolu fatihi Sultan Süleyman b. Kutalmış'ın dayısı olduğu da rivayet edilmektedir.

              Gazi Ahmet bey ,1086'da Süleymanşah ölünce gücünü arttırdı. I. Kılıçarslan'ın Haçlılarla yaptığı Savaşlara katılarak başarı gösterdi. Antakya Prensi Bohemond'u esir aldı ve Malatya'yı ele geçirdi. Bu prensin serbest bırakılmasını isteyen Kılıçarslan'la arası açıldı ve aralarında savaş çıktı. Bu savaşta Gazi Ahmed Bey yenildi ve 1106'da öldü. Bu Türkmen hanedanının kuvvet merkezi aslında, Kuzey Anadolu'da Tokat, Amasya ve Sivas çevresinde idi.. Ancak Danişmend'in asıl adının Taylu olduğu ve hocalık yaptığı biliniyor .

              Danişmendli beyliği ile Danişmendli Türkmenleri arasında bir bağ olmadığını savunanların yanısıra Danişmendli beyliğine bağlı Türkmenlerin aynı adı taşıdığını savunanlarda bulunmaktadır.Kesin olarak teyit edilmesede;Danişmendli Türkmenlerinin Danişmendli beyliğinin bakiyeleri olduğunu Tufan Gündüz''Danişmendli Türkmenleri'' adlı eserinde ''Danişmendli Türkmenleri arasındaki bir gruba Osmanlı hanedanı Evlad-ı Sultan Seyyid Gazi ünvanı ile maaş bağlandığını bu nedenle Danişmenli Türkmenlerinin Danişmendli beyliğine bağlı Türkmenler
olduğu tezini savunmaktadır.

              Ayrıca Bu Türkman grubu ilk olarak kalabalık bir nüfus gücüyle Bozulus ve Yeni İl Türkmenleri içerisinde yer almaktaydı.Ama XVII yy başlarında Yeniil kazasında bulunan Diğer Türkmen grupları nüfusunu bir miktar artırırken Danişmendli Türkmenlerinin nüfusunda ciddi boyutlarda azalma,onların Bozulusu dairesinden koptuğunu gösterir.

             Burdan kopan Türkmenler 1582 yılından az önce Kaza statüsüne tabii tutularak Danişmendli kazası adını almışlardır.Bu grubun Ana kitlesini Danişmendli Türkmenleri oluşturmaktadır.Danişmendli Türkmenleri XVII yy ortalarında RUM EVİ TÜRKMENLERİ ve AYDIN EVİ TÜRKMENLERİ diye 2 gruba bölünmüşlerdi.

              Boynu inceli,Herikli,Sıddıklı,Savcılı,BEKDİKLİ,Kurutlu ......vs vs Aşiretleri Rum evi Türkmenlerini oluşturuyordu,
              Kaşıkçı,Bıçakçı,Cevanşir......vs vs Aşiretleri ise Aydın evi Türkmenleri olarak ayrılan Danişmendliler eski Yurtlarını terkederek Afyondan Aydına kadar uzanan yaylalara gitmişlerdir.



              1582 tarihinde yapılan Danişmendli tahririnde Bekdikler görülmemektedir.Bununla birlikte aynı tarihlerde Aksaray-Koçhisar arasında Bekdik adıyla bir köy bulunmaktadır.Bir taraftan Konyada Celaleddin Türbesi evkafına dahil olan bu köy diğer taraftan Tımar olarak tasarruf ediliyordu.1530 yılında ise Kırşehir toprağında Varsak aşiretine bağlı bir bekdik aşireti görülmektedir. Bekdikler, Danişmendlilerin Kırşehir-Aksaray arasındaki bölgeye geldikleri tarihte görülmeye başlamışlardır.

              1656 tarihinde 20 hane vergi nüfusu ile Kırşehir-Nevşehir-Aksaray bölgesinde bulunan Bekdikler burdaki Rum evi Danişmendlileri içinde idiler.Takip eden yıllarda nüfuslarında 5 hane eksilen Bekdikler 1713 yılında Maraş'a iskan edilerek buradaki Bektukiye medresesine vakıf reayası yazılmışlardır.Ancak onlar iskan mahallini terk ederek Aksaraya göç etmişlerdir.Burada yapılan tahrirlerde Bekdikler,Mukata'aya bağlanarak vergilerini Bektukiye medresisine ödemeyi talep etmişlerdir.

               Danişmendli Türkmenleri arasında bulunan Bekdiklerin iskanı ile ilgili Maraş Bektukiye Medresesi vakıf reayası olarak Maraş'a,Konya/Ereğli kazası Horti hanına zorunlu iskanı birde Nevşehir kazasına yerleştirilmeleri ile ilgili belgeler bulunmaktadır.

              1139 yılındaki ferman ile ''Ereğli ve Karapınar arasındaki Horti hanının şenlendirilmesi ve mamur hale getirilmesi için Şeyhlü vesair Ereğliye tabii Türkmen cemaati Perakendelerinden 131 hane sevkedilmiştir.


              Zeynep Korkmaz’ın "Nevşehir ve Yöresi ağızları"adlı eserinden alınan bir alıntıda "Bekdikler 79 hane olup Koçhisardan gelmişler Nevşehir kalesinin arkasındaki Kahveci dağ’ının batı yamacına ev yapmaları şartıyla iskan edildikleri" ifadesi yer almaktadır. Bu bölge bugün Bekdik mahallesi adını hala devam ettirmektedir.


              Bütün bu sonuçlardan sonra Bekdiklerin Danişmendliye bağlı Bozulus Türkmeni olduğu,1600 lü yıllarda Anadoluya yayılmaya başladıkları anlaşılmaktadır. Bugün sadece Maraşta ve Ereğli/Konya ,Sarıyahşi/Aksaray ve Bor/Niğde yerleşim birimlerinde adlarını koruyabilmişlerdir.(Maraşta koruduklarını pek sanmıyorum)